ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

Τι είναι η ωχρά κηλίδα;
Η ωχρά κηλίδα είναι μια μικρή περιοχή του αμφιβληστροειδούς χιτώνα,υπεύθυνη για τ
ην κεντρική όραση και την αντίληψη των χρωμάτων.Πρακτικά, όταν κοιτάζουμε ένα αντικείμενο ή ένα πρόσωπο, αυτό εστιάζεται στο κεντρικό τμήμα της ωχράς μας, και έτσι αντιλαμβανόμαστε τις λεπτομέρειες της εκόνας.Για καθημερινές δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η οδήγηση, η αναγνώριση προσώπων, είναι υπεύθυνη η ωχρά κηλίδα.Αποτελείται αποκλειστικά από κωνία, νευρικά κύτταρα φωτοευαίσθητα, ειδικά για την αντίληψη των χρωμάτων.Ο αμφιβληστροειδής μετατρέπει το φωτεινό ερέθισμα σε νευρικό ερέθισμα, που μέσω του οπτικού νεύρου και της οπτικής οδού καταλήγει στον εγκέφαλο, όπου το αντιλαμβανόμαστε ως εικόνα.Ο υπόλοιπος αμφ/δής αποτελείται από ραβδία, και είνα υπεύθυνος για την περιφερική όραση και την όραση τη νύχτα.
Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας(ΗΕΩ)
Οπως φαίνεται από το όνομα της πάθησης, αυτή εξα
ρτάται από την ηλικία. Εμφανίζεται συνήθως σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών και αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες τύφλωσης ενηλίκων στον κόσμο.Στα αρχικά στάδια δημιουργούνται κιτρινωπές εναποθέσεις κάτω από τον αμφ/δή, που ονομάζονται ντρούζεν-drusen,(από τη γερμανική λέξη druse=όζος), και είναι ορατές από τον οφθαλμίατρο κατά την εξέταση του βυθού του οφθαλμού (βυθοσκόπηση). Συνήθως τα drusen δεν προκαλούν μείωση της οπτικής οξύτητας. Σε προχωρημένα στάδια όμως, προκύπτει σοβαρή μείωςη της όρασης, που μπορεί να οδηγήσει σε νομική τύφλωση (1/10). Συνήθως προσβάλλει το ένα μάτι πρώτα, και πολλές φορές δεν γίνεται αντιληπτή, γιατί η καλή όραση του άλλου ματιού καλύπτει το πρόβλημα. Τα άτομα που πάσχουν από ΗΕΩ στο ένα μάτι έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν την πάθηση και στο άλλο, σε διάστημα 3-5 χρόνων.

Υπάρχουν δύο τύποι ΗΕΩ :

Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας ξηρού τύπου (ατροφική)
Είναι η πιο συχνή μορφή της νόσου.Αποτελεί το 80-90% των περιπτώσεων. Ευτυχώς είναι και η λιγότερο σοβαρή.Η μακροχρόνι
α ύπαρξη drusen, μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή των φωτοευαίσθητων κυττάρων(κωνίων) και ατροφία της ωχράς.Αυτό γίνεται αντιληπτό με μειωμένη όραση, κενά ή σκοτώματα, μαύρη κηλίδα στην κεντρική όραση.

Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας υγρού τύπου (εξιδρωματική)
Αποτελεί το υπόλοιπο 10% των περιπτώσεων και η σοβαρότερη μορφή της πάθησης.
Ονομάζεται υγρή μορφή, γιατί χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη παθολογικών νεόπλαστων αγγείων κάτω από την ωχρά. Αυτά σχηματίζουν τη χοριοειδική νεοαγγειακή μεμβράνη και ανασηκώνουν τον αμφ/δή. Αυτά τα νεοαγγεία είναι εύθρυπτα και δημιουργούν διαρροή υγρών και αίματος. Η διαρροή δημιουργεί αλλοιώσεις, που καταστρέφουν τα φωτοευαίσθητα κύτταρα της ωχράς, με τελικό αποτέλεσμα μεγάλη μείωση της όρασης.
Ολες οι περιπτώσεις υγρής μορφής, ήταν πρώτα ξηρές και εξελίχθηκαν. Γιαυτό έχει μεγάλη σημασία να παρακολουθούνται στενά οι ασθενείς με ηλικιακή εκφύλιση ξηρού τύπου και ντρούζεν, για τυχόν μετάπτωση στη σοβαρή υγρή μορφή με την πάροδο της ηλικίας .

Τι συμπτώματα προκαλεί η υγρή μορφή;
-Μείωση της οπτικής οξύτητας-Μεταμορφοψία (οι ευθείες γραμμές φαίνονται καμπυλωτές, κυματιστές, παραμορφωμένες, μπερδεμένες μεταξύ τους)
-Τα χρώματα φαίνονται ξεθωριασμένα (μείωση του contrast sensitivity).
Υπάρχει μία εύκολη και α
ξιόπιστη εξέταση ελέγχου της ωχράς, που μπορεί να την επαναλαμβάνει κανείς μόνος του στο σπίτι και ανιχνεύει πρώιμες διαταραχές σε άτομα υψηλού κινδύνου : ο πίνακας του Amsler.

Οδηγίες για τη χρήση του Πίνακα του Amsler
Φορέστε τα γυαλιά ή τους φακούς, που έχετε για το διάβασμα.
Σε καλό φωτισμ
ό, κρατείστε τον πίνακα στο ύψος των ματιών σας και σε απόσταση 30-40 εκατοστά.
Καλύψτε το ένα μάτι με το χέρι σας και συγκεντρώστε το βλέμμα σας με το άλλο μάτι στη μαύρη κουκίδα, που βρίσκεται στο κέντρο του πίνακα.
Επαναλάβετε με το άλλο μάτι.
Στα φυσιολογικά μάτια, οι γραμμές φαίνο
νται όλες ίσιες.Αν κάποια περιοχή του πίνακα είναι θολή, ή οι γραμμές εμφανίζονται καμπυλωτές, παραμορφωμένες, μπερδεμένες, σημαίνει ότι υπάρχει βλάβη στη ωχρά και πρέπει να εξεταστείτε το συντομότερο από οφθαλμίατρο.













Παράγοντες κινδύνου
ΗλικίαΟσο ανεβαίνει η ηλικία, αυξάνεται και η συχνότητα της πάθησης. Στα άτομα ηλικίας 50 ετών το ποσοστό εμφάνισης της νόσου υπολογίζεται σε 2%, ενώ σε ηλικίες άνω των 75 ετών, το ποσοστό ανέρχεται σε 30%.
Φύλο
Στις γυναίκες η ΗΕΩ εμφανίζεται συχνότερα σε σύγκριση με τους άντρες. Ενοχοποιούνται γιαυτό τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, μετά την εμμηνόπαυση.
Κληρονομικότητα
Ατομα που έχουν συγγενείς πρώτου βαθμού με ΗΕΩ, κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν τη νόσο.
Ηλιακή ακτινοβολία
Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο αυξάνει τον κίνδυνο.Κυρίως μετά την εγχείρηση καταρράκτη, γιατί οι περισσότεροι ενδοφακοί δεν προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία, όπως ο φυσικός φακός του οφθαλμού.
Κάπνισμα
Διατροφή
Η ανεπαρκής πρόσληψη βιταμινών και άλλων αντιοξειδωτικών ουσιών, η αυξημένη κατανάλωση οινοπνεύματος, κεκορεσμένων λιπαρών σε συνδυασμό με το κάπνισμα οδηγεί στην παραγωγή ελεύθερων ριζών, που προκαλούν φθορά στα κύτταρα.
Παχυσαρκία
Καρδιαγγειακά νοσήματα
Η υπέρταση και άλλα καρδιολογικά προβλήματα μειώνουν την παροχή αίματος στην οφθαλμική αρτηρία.

Τι εξετάσεις γίνονται για να διαγνωστεί η ΗΕΩ ;
Πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος και βυθοσκόπηση με σταγόνες (μυδρίαση)
OCT(Optical Coherence Tomography)
Φλουοραγγειογραφία
Αγγειογραφία με ινδοκυανίνη

Τί είναι το OCT ;
Optical Coherence Tomography - Οπτική Τομογραφία Συνοχής : επιτυγχάνει τομογραφική απεικόνιση των στοιβάδων του αμφιβληστροειδούς.Υπολογίζει την ένταση και το χρόνο καθυστέρησης του ανακλώμενου ή διαχεόμενου φωτός από την εσωτερική δομή των ιστών. Δεν έχει ακτινοβολία, είναι ανώδυνη εξέταση, ακίνδυνη, μη επεμβατική και πολύ ακριβής. Χρησιμοποιείται για τη διάγνωση και παρακολούθηση της ΗΕΩ και άλλων παθήσεων της ωχράς και του βυθού.
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΩΧΡΑ







ΗΕΩ ΥΓΡΟΥ ΤΥΠΟΥ








Τι είναι η φλουο
ραγγειογραφία ;
Είναι μια εξέταση που μας δίνει πληροφορίες για την κατάσταση των αγγείων του βυθού.Γίνεται ενδοφλεβίως στο βραχίονα ένεση φλουορεσκείνης. Αυτή διέρχεται με την κυκλοφορία του αίματος από τα αγγεία (αρτηρίες και φλέβες) του χοριοειδούς και του αμφιβληστροειδούς. Η ουσία αυτή έχει την ικανότητα να φθορίζει όταν διεγείρεται από το φως και από κάποιο φίλτρο, εκπέμποντας φως μεγαλύτερου μήκους κύματος. Γίνεται φωτογράφηση του βυθού μετά την έγχυση της φλουορεσκείνης, και οι εικόνες που λαμβάνονται, αφού διορθωθούν ψηφιακά, εκτυπώνονται και μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την κατάσταση της ωχράς και του βυθού γενικότερα. Στην ΗΕΩ φαίνεται η διαρροή της χρωστικής από τα παθολογικά νεοαγεία κάτω από την ωχρά.

Παρενέργειες της φλουορεσκείνης
Είναι πολύ ασφαλής ουσία, όπως έχει αποδειχθεί από τις πάρα πολλές φλουοραγγειογραφίες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα. Μπορεί όμως να συμβούν σπάνια ελαφρές παρενέργειες, π.χ. ερυθρότητα, κίτρινη χροιά του δέρματος και των βλεννογόνων, φθορισμός των ούρων και σπάνια παροδική ναυτία και έμετος, κνίδωση και ίλιγγος. Αλλες περισσότερο σοβαρές, αλλά εξαιρετικά σπάνιες, είναι οίδημα λάρυγγος, ασθματική κρίση και αναφυλακτική αντίδραση. Γιαυτό στην εξέταση παρίσταται αναισθησιολόγος.

Θεραπεία της ξηρής μορφής ΗΕΩ
Συμπληρώματα διατροφής, με βιταμίνες και ιχνοστοιχεία ειδικά για τα μάτια (αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και Ε, λουτείνη, ξανθίνη, ψευδάργυρος, σελήνιο, κ.ά.) μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου.
Διακοπή καπνίσματος, υγιεινή διατροφή πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερίνης και του σακχάρου, σωματική άσκηση, καταπολέμιση του άγχους, αποφυγή έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία χωρίς προστασία (απορροφητικά γυαλιά ηλίου). Βέβαια αυτοί οι κανόνες υγείας προτείνονται για όλες τις παθήσεις, όχι μόνο για την υγεία των ματιών.
Μεγεθυντικοί φακοί και ειδικά βοηθήματα χαμηλής όρασης, βοηθούν σε προχωρημένες περιπτώσεις τους πάσχοντες να χρησιμοποιούν την περιφερική όραση για να διαβάζουν.

Θεραπεία της υγρής μορφής ΗΕΩ
Η ανακάλυψη και κλινική εφαρμογή των αντιαγγειογενετικών παραγόντων, αντι-VEGF, (ουσίες που αναστέλλουν την παραγωγή νεόπλαστων αγγείων στον αμφιβληστροειδή), έδωσε ελπίδα στους πάσχοντες από την εξιδρωματική ΗΕΩ. Διατίθενται σε ενδοβόλβιες ενέσεις, που ενίονται ενδοφθάλμια στο υαλοειδές, υπό άσηπτες συνθήκες σε ειδικά διαμορφωμένα ιατρεία ή κλινικές. Η ένεση επαναλαμβάνεται κάθε 1-1,5 μήνα, και συνήθως χρειάζεται να γίνουν 3-4 στην αρχή, αλλά ακόμα και 8-10 ενέσεις ή περισσότερες, ανάλογα με τη βαρύτητα της περίπτωσης και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Τα εμπορικά σκευάσματα που κυκλοφορούν είναι : Lucentis, EyleaAvastin. Πρόκειται για ακριβά φάρμακα (τα δύο πρώτα), τα οποία όμως διατίθενται από τα ασφαλιστικά ταμεία δωρεάν με τά από έγκριση των κατάλληλων δικαιολογητικών.
Δεν προκαλείται πόνος κατά την ένεση, γιατί το μάτι αναισθητοποιείται με σταγόνες, ούτε χρειάζεται νοσηλεία. Δεν θα πρέπει να φοβάστε τις ενέσεις, προσφέρουν σημαντική βοήθεια και καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου.

Η φωτοδυναμική θεραπεία, ήταν η προηγούμενη θεραπεία εκλογής, που εφαρμόστηκε προ λίγων ετών, χωρίς να δώσει τα αποτελέσματα που περιμέναμε.
Ακόμα όμως εφαρμόζεται, όταν υπάρχει ένδειξη.Ενίεται ενδοφλέβια μία ουσία, η Βερτεπορφίνη (Visudyne), η οποία έχει την ιδιότητα να δεσμεύεται εκλεκτικά μόνο από τα παθολογικά νεαγγεία της μεμβράνης. Μετά εφαρμόζεται ένα ειδικό μη θερμικό Laser πάνω στη μεμβράνη, το οποίο ενεργοποιεί τη βερτεπορφίνη, που με τη σειρά της εκλεκτικά αποφράσσει τα νεοαγγεία, αφήνοντας ανέπαφο τον υγιή παρακείμενο ιστό του αμφ/δούς. Συνήθως χρειάζονται επαναλήψεις ανά τρίμηνο.

Θερμικό Argon Laser
(φωτοπηξία), στις περιπτώσεις που η χοριοειδική νεοαγγείωση βρίσκεται μακρυά από το κέντρο της ωχράς. Η υψηλή θερμότητα που παράγεται, καίει και καταστρέφει τα παθολογικά νεοαγγεία, αλλά καταστρέφει και τον παρακείμενο ιστό του αμφ/δή.Αυτό αφήνει ένα μικρό, μόνιμο παράκεντρο σκότωμα στο οπτικό πεδίο.


Χειρουργική αφαίρεση
της νεοαγγειακής μεμβράνης και μετατόπιση της ωχράς σε άλλη περιοχή επί υγιούς αμφ/δούς. Είναι ακόμα υπό εξέλιξη αυτές οι χειρουργικές τεχνικές και έχουν πολλές μετεγχειρητικές επιπλοκές.


ΜΟΝΟ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑ ΠΡΩΙΜΑ ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΓΡΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΗΕΩ, ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΧΑΙΤΙΣΕΙ ΤΗ ΝΟΣΟ, Η ΟΠΟΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΤΥΦΛΩΣΗ.






ΜΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΠΟ ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΣΩΣΕΙ.
ΦΡΟΝΤΙΖΕΤΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΣΑΣ. ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΗ !
ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ